Verslag van de vergadering van 9 december 2025 (2025/2026 nr. 11)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 14.59 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer Beukering i (Fractie-Beukering):
Voorzitter, dank u wel. Het kan verkeren. Zes jaar geleden stond ik hier als enige senator om te pleiten voor het halen van de NAVO-norm van 2% van het bnp. Dat werd toen nog gezien als een luxe, een overdrijving, simpelweg onnodig. Vandaag is de temperatuur van het water op z'n zachtst gezegd echt anders. De grootste bezuinigers van toen pleiten nu voor forse investeringen in de krijgsmacht en in onze veiligheid. Het kan verkeren. Maar met die omslag komt een nieuwe verantwoordelijkheid, namelijk investeren, innoveren en controleren. Vertrouwen is goed, maar controle is beter.
De steun aan Oekraïne lijkt te werken, maar dat verplicht ons nog steeds tot nauwkeurigheid en strak toezicht, volgens de regels, de budgetregels, en de wet. De Nederlandse steun aan Oekraïne is effectief gebleken, zo horen wij. Onze pantserhouwitsersystemen, radars, dronen — drones, sorry — munitie en ook het F-16-traject hebben een verschil gemaakt. Daar mogen we trots op zijn, want een inspanning zoals de Nederlandse belastingbetaler en het personeel van Defensie die hebben geleverd, is zeker heel goed te vergelijken met die van andere landen binnen de EU en NAVO. Wij staan daarin voorop. De enorme inspanningen van de Nederlandse belastingbetaler verplichten ons echter wel om hier, in dit huis, scherp te blijven. Wat werkt, moet sneller; wat niet onderbouwd is, moet beter worden uitgelegd, en vooral, wat de belastingbetaler extra geld kost, moet aantoonbaar waarde toevoegen.
Nu naar de voorliggende nota. Deze heeft de noodzakelijke snelheid, maar is procedureel zorgwekkend. Was de gang van zaken echt zo onvermijdelijk? Waren er geen alternatieven? De minister erkent dat hij een Defensiecontract heeft getekend voor IRIS-radars voordat deze Kamer haar budgetrecht kon uitoefenen. Dat is ernstig; het raakt de kern van ons staatsrecht. Dit verdient een heldere uitleg. Ja, de dreiging door drones stijgt. Snelheid is derhalve soms noodzakelijk. Maar deze urgentie mag nooit een reden zijn om het parlement pas achteraf te informeren over al aangegane verplichtingen van honderden miljoenen. Dat schuurt, en dat schuurt niet een beetje.
Mijn vragen aan de minister zijn als volgt. Snelheid is soms nodig, maar hoe gaat u er concreet voor zorgen dat bij toekomstige spoedaankopen het parlement vooraf, en niet achteraf, wordt betrokken? Mijn tweede vraag. Wanneer kunnen we een helder en toetsbaar kader verwachten voor spoedaankopen waaraan iedereen zich zal houden, inclusief de criteria voor spoed en tijdige informatie aan de beide Kamers? Hoe borgt u dat de financiële herschikkingen binnen het DMF niet leiden tot ongewenste verdringing, vertraging of stille overschrijdingen elders? Ten slotte. Hoe voorkomt u dat de spoed van vandaag de norm van morgen wordt? Met andere woorden: welke drempels bouwt u daartoe in?
Voorzitter. Investeren en innoveren, maar wel met discipline en zo veel mogelijk transparantie. Mijn fractie wil investeren en staat pal voor de veiligheid van Nederland, maar urgentie mag nooit het excuus worden om de Grondwet op te rekken. Sneller handelen kan, maar alleen met behoud van democratische controle.
Voorzitter. Ik sluit af. Het kan verkeren, maar laten we ervoor zorgen dat het de goede kant op verkeert: een sterke krijgsmacht, een betrouwbare overheid en een parlement dat zijn taak volledig kan blijven vervullen.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Wenst een van de leden in de eerste termijn nog het woord? Dat is niet het geval. Minister en staatssecretaris, bent u in staat om direct te antwoorden, of heeft u enkele minuten nodig? Ik begrijp dat u een kwartier nodig heeft. Ik schors de vergadering tot ongeveer 15.15 uur.