Kamerdelegatie bij NAVO PA-vergadering in Brussel



Leden van de Parlementaire Assemblee van de NAVO kwamen 16 en 17 februari bijeen in Brussel voor de jaarlijkse Joint Committee Meetings. Tijdens de bijeenkomst werd onder meer gesproken over de steun aan Oekraïne, het opvoeren van de productie van militaire middelen, de samenwerking van EU-landen binnen de NAVO en de uitvoering van NAVO-besluiten in aanloop naar de NAVO-top in Ankara dit jaar. Aan de besloten tweedaagse commissievergaderingen namen ruim 140 parlementariërs uit de NAVO-lidstaten deel, onder wie Tweede Kamerleden Fatimazhra Belhirch (D66) en Raymond de Roon (PVV). Tijdens het bezoek sprak de delegatie met de Nederlandse permanent vertegenwoordiger bij de NAVO, Thijs van der Plas.


Noord-Atlantische Raad

Op maandagochtend 16 februari kwam de Noord-Atlantische Raad bijeen, bestaande uit de permanente vertegenwoordigers bij de NAVO aangevuld met alle delegatieleiders van de NAVO Parlementaire Assemblee. Het overleg stond onder gezamenlijk voorzitterschap van plaatsvervangend secretaris-generaal van de NAVO Radmila Shekerinska en de voorzitter van de Parlementaire Assemblee, Marcos Perestrello.

'Voortdurende betrokkenheid van het parlement blijft essentieel voor het versterken van de politieke vastberadenheid, democratische legitimiteit en publieke steun voor de voortdurende aanpassing van de NAVO,' aldus Perestrello bij de opening. Hij benadrukte dat hogere defensie-uitgaven moeten leiden tot concrete versterking van de collectieve defensie, onder meer via snellere aanbestedingen, versterking van de defensie-industrie en grotere militaire paraatheid binnen het bondgenootschap. Tevens onderstreepte hij het belang van blijvende, gecoördineerde steun aan Oekraïne: 'De veiligheid van Oekraïne is direct verbonden met die van het bondgenootschap.'

Ook Shekerinska benadrukte het belang van parlementaire betrokkenheid bij de NAVO en keek vooruit naar de top in Ankara, waar de uitkomsten van de top in Den Haag verder moeten worden uitgewerkt. Fatimazhra Belhirch vroeg naar de versterking van de samenwerking tussen EU-landen binnen de NAVO. In reactie daarop werd aangegeven dat intensievere samenwerking tussen EU-lidstaten binnen de NAVO het bondgenootschap versterkt, maar niet moet worden verward met de oprichting van een Europees leger, wat volgens sommigen ten koste zou kunnen gaan van een sterke NAVO.


Innovatie en opschaling militaire productie

Tijdens de commissievergaderingen stond het belang van innovatie en opschaling van de militaire productie centraal. Verschillende experts praatten de parlementariërs bij. Er werd verwezen naar de oorlog in Oekraïne. Die laat zien dat moderne oorlogsvoering een combinatie is van traditionele middelen en commercieel beschikbare technologieën zoals satellieten, drones en AI-gestuurde wapensystemen. Investeren in innovatie en snelle adoptie van nieuwe technologieën is cruciaal voor de slagkracht van de krijgsmacht. Daarbij werd benadrukt dat extra defensie-uitgaven vooral zullen leiden tot prijsstijgingen door een beperkt aanbod als NAVO-lidstaten geen grotere risico's durven nemen in aanbestedingsprocedures en geen langdurige contracten afsluiten.


Oekraïne

De situatie in Oekraïne kwam eveneens uitgebreid aan bod. De winter is uitzonderlijk zwaar door Russische aanvallen op civiele en energie-infrastructuur, bedoeld om de bevolking te ondermijnen. Dit onderstreept de dringende behoefte aan luchtverdediging, munitie en een voorspelbare aanvoer van militaire steun. Er werd onderstreept dat investeringen in de Oekraïense defensie-industrie de productiecapaciteit nog altijd kunnen vergroten, innovatie versterken en kosten verlagen.

Tegelijkertijd werd gesteld dat ook bij een staakt-het-vuren of vredesakkoord Oekraïne nog jarenlang steun nodig zal hebben. Die steun moet zich niet alleen richten op wapens, maar ook op institutionele ontwikkeling, wederopbouw van de veiligheids- en defensiesector en verdere interoperabiliteit met de NAVO. Als voorbeeld van een van de NAVO-projecten op dat gebied werd Operation Renovator genoemd, gericht op revalidatie en re-integratie van veteranen om maatschappelijke instabiliteit en Russische beïnvloeding te voorkomen. De algemene boodschap was dat duurzame vrede alleen mogelijk is als de steun aan Oekraïne sterk en voorspelbaar blijft.


Overige onderwerpen

Theo Francken, minister van Defensie van België en voormalig lid van de Parlementaire Assemblee, opende de vergadering met een toelichting op het Belgische defensiebeleid en zijn visie op de defensie van de toekomst. Later sprak de voorzitter van de Europese Raad, António Costa, en gaf aan dat de Europese Unie weliswaar een vredesproject is, maar dat zonder veiligheid vrede een illusie blijft. Een sterker Europees defensiebeleid is volgens hem geen alternatief voor de NAVO, maar een noodzakelijke versterking van de Europese pijler binnen het bondgenootschap. Strategische autonomie betekent daarbij niet afstand nemen van de NAVO, maar meer verantwoordelijkheid nemen aldus Costa.

Met het oog op de NAVO-top in Ankara werd gesproken over het belang van het omzetten van de politieke toezeggingen tijdens de top in Den Haag in praktische capaciteiten en over het bewaren van de eenheid binnen het Trans-Atlantische bondgenootschap. Verder was er aandacht voor de relatie met en tussen China en Rusland, de economische en militaire afhankelijkheden, de veiligheidsrisico's en de noodzaak van samenwerking vanuit een zogenoemde 360-gradenbenadering.