Plenair Van Hattem bij behandeling Wet bestendiging bevoegdheden biometrische gegevens vreemdelingen



Verslag van de vergadering van 24 februari 2026 (2025/2026 nr. 18)

Status: ongecorrigeerd

Aanvang: 15.04 uur

Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.


De heer Van Hattem i (PVV):

Dank, voorzitter. Felicitaties aan de minister voor zijn benoeming, en welkom hier in de Eerste Kamer.

Ik kan me eigenlijk voor een deel wel aansluiten bij enkele van de door de vorige sprekers genoemde kritiekpunten over de procedure. Het was inderdaad al twaalf jaar bekend dat de bestaande wet zou aflopen. Ook namens mij dus de vraag: had, mede gelet op de bekende gemiddelde doorlooptijden van wetgevingstrajecten en de positie die de Eerste Kamer heeft, het indienen van dit wetsvoorstel in de Tweede Kamer niet eerder dan eind november 2025 gekund? Daarmee is de Eerste Kamer een beetje voor het blok gezet. Wat de PVV betreft had het wetsvoorstel op zich gewoon afgehamerd kunnen worden, maar we lopen natuurlijk altijd het risico dat het onnodig lang gaat duren. We hebben nu het risico gelopen dat het over 1 maart heen zou moeten worden getild. Dat is zeer onwenselijk, ook gelet op de genoemde mogelijke vernietiging van gegevens. Waarom is er dus vanuit het ministerie niet eerder alertheid geweest op de positie van de Eerste Kamer? Waarom is de Eerste Kamer er niet eerder in het hele voorbereidingstraject proactief door het ministerie alert op gemaakt? Ik hoor het graag.

In de memorie van toelichting vallen ook een aantal zaken op. Zoals gezegd is in de memorie van toelichting al duidelijk aangegeven dat artikel 115 op 1 maart vervalt. Daarmee vervalt de nationale bevoegdheid om biometrische kenmerken af te nemen en te verwerken. Alle gezichtsopnames en vingerafdrukken die op basis van artikel 107 zijn opgenomen, moeten dan worden vernietigd. Dat moet met dit voorstel dus worden voorkomen. In de memorie van toelichting wordt ook duidelijk aangegeven dat partijen in de vreemdelingenketen het belang van de wet unaniem onderschrijven, en dat het gebruik van de geregistreerde biometrische gegevens een integraal onderdeel is van alle processen. Er wordt ook duidelijk aangegeven dat deze wet een aanvulling biedt op de diverse Europese ontwikkelingen, dus dat die daar niet voor in de plaats zou komen. Niet voor niets kregen we een brief van de directie van de IND. De zorgen die de IND uit, lijken mij wel terecht. Kan de minister bevestigen dat de EU-wetgeving niet volledig alle bevoegdheden afdekt, dat dit wetsvoorstel dus inderdaad noodzakelijk is, en dat we vanwege de deadline van 1 maart sowieso niet kunnen wachten tot de invoering van de nieuwe Eurodacverordening op 12 juni aanstaande, zoals door enkele partijen, waaronder de Raad van State, eerder werd gesuggereerd?

Ook lezen we in de memorie van toelichting dat de nationale politie erop gewezen heeft dat afname van biometrie van belang is in het kader van de nationale veiligheid. Ik citeer daaruit: "Hiermee kan worden voorkomen dat mogelijke terroristen onder de radar blijven door eerst een familielid vooruit te sturen dat geen link heeft met terroristische activiteiten, en zich hier vervolgens als dat familielid voor te doen. Deze belangen zijn relevant in relatie tot iedere vreemdeling die rechtmatig verblijf in Nederland verkrijgt, ongeacht op welke titel dat verblijf berust en of die titel voortvloeit uit nationale of Unierechtelijke bepalingen." Dat lijkt me een zeer belangrijk gegeven, omdat — daar werd net ook al aan gerefereerd — in de afgelopen periode, dus ook al voor 1 maart, mogelijk 20.000 IS-terroristen uit kamp Al-Hol in Syrië zijn vrijgelaten. Zij zijn dus mogelijk al in Europa aanwezig. Dat is een gevaar voor de nationale veiligheid, en ook voor onze territoriale integriteit. Terroristen, criminelen en gelukszoekers mogen hier nooit vrij spel krijgen. Alleen al daarom is het van belang dat deze gegevens bewaard kunnen worden.

Dan nog een ander punt. Uit de evaluatie, zo las ik, is gebleken dat in de praktijk de verificatie "aan de hand van biometrische gegevens in sommige gevallen wordt overgeslagen of alleen aan de hand van documenten plaatsvindt. Hierdoor bestaat het risico dat processen in gang worden gezet bij de verkeerde persoon, wat de kans op misbruik of fraude vergroot." Ik hoor graag wat de minister gaat doen om dit soort zaken te voorkomen en om de gegevens die er zijn effectief in te zetten waarvoor ze bedoeld zijn, zodat er niets tussen de regels door kan glippen.

Tot slot, voorzitter. Vernietiging van de gegevens zou een totale asielanarchie in de hand werken, terwijl we onze grenzen juist moeten beschermen en de asielinstroom moeten voorkomen. Daar wil de PVV graag op inzetten. Daarom zullen wij dit voorstel ook van harte steunen en er alles aan doen om er vandaag over te kunnen stemmen, zodat het voor 1 maart is afgedaan. Bij dezen nogmaals de opmerking dat de voorbereiding vanuit het ministerie in de toekomst beter en zorgvuldiger moet.

Ik wil graag afsluiten met een groot woord van dank aan de heer Dragstra, de griffier die zich in het voorbereidingsproces goed heeft ingezet om de commissie zo optimaal mogelijk in stelling te brengen. Heel veel dank.

Tot zover, voorzitter.

(Geroffel op bankjes)

De voorzitter:

Dank u wel. Dan geef ik graag het woord aan mevrouw Huizinga-Heringa van de ChristenUnie.