Verslag van de vergadering van 24 februari 2026 (2025/2026 nr. 18)
Status: ongecorrigeerd
Aanvang: 15.34 uur
Een verslag met de status "ongecorrigeerd" is niet voor citaten en er kan geen recht aan ontleend worden.
De heer Koffeman i (PvdD):
Voorzitter, dank u wel. Ik wil de minister ook hartelijk welkom heten namens de Partij voor de Dierenfractie. We leven mee met de problemen waarmee hij meteen geconfronteerd wordt.
Voorzitter. In deze Kamer beoordelen wij wetgeving op kwaliteit, uitvoerbaarheid en bovenal verenigbaarheid met de rechtsstaat. De Wet bestendiging bevoegdheden biometrische gegevens vreemdelingen vraagt juist om een indringende toets. Het gaat hier om de structurele en langdurige opslag van biometrische gegevens, zoals vingerafdrukken en gezichtsopnames, van mensen waartegen geen strafrechtelijke verdenking bestaat. Biometrie is bij uitstek gevoelige informatie, want die is uniek, onveranderlijk en direct verbonden met de lichamelijke integriteit. Een datalek of oneigenlijk gebruik is onomkeerbaar. Kan de minister aangeven waar de gegevens worden opgeslagen en welke garanties hij daaraan kan verbinden? In welke cloud komen ze terecht?
Met dit wetsvoorstel wordt een tijdelijke praktijk permanent gemaakt. Dat is geen louter technische exercitie, maar een fundamentele keuze over de verhouding tussen Staat en individu, en over een duidelijk ongelijkwaardige behandeling van vreemdelingen en Nederlanders waar het gaat om de bescherming van hun persoonlijke levenssfeer en de rechten die aan de AVG ontleend kunnen worden.
De tijdelijke commissie Grondrechten en constitutionele toetsing wijst erop dat bij wetgeving die diep ingrijpt in grondrechten een expliciete proportionaliteits- en subsidiariteitstoets onmisbaar is. Die waarschuwing is in deze context des te relevanter, want het structureel opslaan van biometrische gegevens van een brede groep vreemdelingen betekent dat wij een specifieke categorie mensen bij voorbaat onder een regime van intensief datatoezicht plaatsen.
Voorzitter. De vraag die hier voorligt is niet alleen of er een wettelijke grondslag wordt gecreëerd. De vraag is of die grondslag materieel gerechtvaardigd is. Is langdurige opslag noodzakelijk? Zijn de doelen strikt begrensd? Is het risico van function creep, het geleidelijk verbreden van gebruik, daadwerkelijk ondervangen? Zijn de bewaartermijnen proportioneel in het licht van artikel 8 EVRM en artikel 10 van de Grondwet?
Problematisch is ook de CATCH-database. De regering heeft toegegeven dat het onrechtmatig is dat de gegevens van alle vreemdelingen in deze database worden opgeslagen ten behoeve van de opsporing van strafbare feiten. Kan de minister aangeven hoe hij deze problemen wil oplossen? Hoe ziet hij dit in relatie tot de gewijzigde Eurodacverordening die op 12 juni 2026 van toepassing wordt, en ook voorziet in mogelijkheden voor het verwerken van biometrische gegevens van vreemdelingen voor het opsporen en vervolgen van ernstige strafbare feiten?
Voorzitter. De Eerste Kamer is geen politiek forum, maar een constitutionele weegkamer. We hebben niet de mogelijkheid tot constitutionele toetsing achteraf. Wat wij hier aanvaarden, geldt als geldend recht. Dat legt een bijzondere verantwoordelijkheid op ons om scherp te kijken naar noodzaak, proportionaliteit en rechtsstatelijke begrenzing. De Partij voor de Dieren vraagt de minister daarom om een nadere expliciete motivering van de proportionaliteit van bewaartermijnen, om waarborgen tegen doorverschuiving en misbruik, en om redenen waarom minder ingrijpende alternatieven niet toereikend zouden zijn. Wij vragen of de minister erkent dat de door zijn voorganger veroorzaakte tijdsdruk de zorgvuldigheid van het constitutionele debat onder druk heeft gezet.
Voorzitter. Het kabinet confronteert de Eerste Kamer met een catch 22. Juist in het vreemdelingenrecht, waarbij het gaat om mensen in een afhankelijke en kwetsbare positie, behoort de rechtsstatelijke lat hoger te liggen, niet lager. Maar het kabinet vraagt ons met het pistool van tijdsdruk op de borst om de lat lager te leggen. Het gaat hier om de opslag van gevoelige persoonsgegevens van een kwetsbare groep, waarbij fundamentele grondrechten met voeten getreden worden, met een beroep op wettelijke bepalingen en termijnen. Wanneer de minister niet met bevredigende antwoorden komt, zien wij ons genoodzaakt om tegen deze wet te stemmen.
Dank u wel.
De voorzitter:
Ik dank u wel. Dan geef ik tot slot het woord aan de heer Dessing van Forum voor Democratie.