De Eerste Kamer heeft dinsdag 24 februari ingestemd met een nieuw Wetboek van Strafvordering dat het strafprocesrecht moderniseert. Het huidige Wetboek van Strafvordering is honderd jaar oud. De fracties van GroenLinks-PvdA, Volt, ChristenUnie, CDA, SGP, D66, SP, PvdD, VVD, PVV, JA21, BBB, Fractie-Van de Sanden, Fractie-Visseren-Hamakers, 50PLUS, Fractie-Beukering en Fractie-Walenkamp stemden voor de twee wetsvoorstellen die de invoering van het nieuwe wetboek regelen. De FVD-fractie stemde tegen, de fractie van OPNL was afwezig.
Tijdens het laatste debat van de Eerste Kamer met het vorige kabinet werden demissionair minister Van Oosten en staatssecretaris Rutte van Justitie en Veiligheid bijgestaan door Geert Knigge, emeritus-hoogleraar strafrecht en strafprocesrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is als regeringscommissaris tijdelijk door de regering benoemd als deskundige voor de modernisering van dit wetboek. De Kamerleden waren van mening dat het goed was dat het wetboek wordt gemoderniseerd.Het is bijvoorbeeld de bedoeling dat met de zogeheten 'beweging naar voren' strafzaken efficiënter en beter voorbereid bij de zittingsrechter komen. Het doel daarvan is dat de doorlooptijden van strafprocessen korter worden.
Wel waren er zorgen, zoals over de digitalisering die tegelijk met het nieuwe Wetboek moet worden ingevoerd. De bedoeling is dat het Nieuw Wetboek van Strafvordering op 1 april 2029 in werking treedt. Sommige Kamerleden waarschuwden ervoor dat als de nieuwe ICT-systemen van onder andere het Openbaar Ministerie dan nog niet goed (genoeg) werken, de invoering van het nieuwe wetboek zou moeten worden uitgesteld.
Aangehouden moties
-
-De motie-Dittrich c.s. over toetsen van onderzoeksbeslissingen van het Openbaar Ministerie. De regering had deze motie ontraden.
-
-De motie-Nicolaï c.s. over voorschriften van het Wetboek van Strafvordering bij ontbreken van rechtsbijstand. De regering had deze motie ontraden.
Ingetrokken motie
-
-De motie-Recourt c.s. over de financiering van de digitalisering van het herziene Wetboek van Strafvordering. De regering had deze motie ontraden.
Over het Nieuw Wetboek van Strafvordering
Het Wetboek van Strafvordering bevat regels voor de opsporing, vervolging en berechting van strafbare feiten. Door veroudering van het huidige Wetboek en door verschillende ontwikkelingen in de samenleving is een modernisering van het Wetboek nodig. De regering wil hiermee het nieuwe Wetboek van Strafvordering toekomstbestendig, voor burgers en professionals toegankelijk en in de praktijk werkbaar maken. Het huidige Wetboek van Strafvordering is in 1926 ingevoerd. De samenleving waarvoor het Wetboek oorspronkelijk is gemaakt is inmiddels ingrijpend veranderd door nationale en internationale ontwikkelingen.
Het Wetboek is de afgelopen decennia dan ook vaak gewijzigd waardoor het onoverzichtelijk en ontoegankelijk is geworden. De modernisering brengt het Wetboek inhoudelijk bij de tijd en maakt het inzichtelijk. Ook maakt het een (verdere) digitalisering van het strafproces mogelijk. Daarnaast bevat het een duidelijke beschrijving van de positie van de belangrijkste procesdeelnemers met hun rechten en bevoegdheden. Het wetsvoorstel staat ook bekend als de Eerste vaststellingswet en stelt samen met de Tweede vaststellingswet het nieuwe Wetboek van Strafvordering vast.