Novelle aanpassing strafbaarstelling illegaal verblijf

Deze novelle wijzigt het wetsvoorstel Asielnoodmaatregelenwet (36.704).

Tijdens de plenaire behandeling van de Asielnoodmaatregelenwet in de Tweede Kamer is het amendement-Vondeling (TK 36.704, 44) aangenomen. Dit amendement strekt tot het toevoegen van een nieuw artikel 108a aan de Vreemdelingenwet 2000. Hierdoor wordt het illegaal verblijven in Nederland door een meerderjarige vreemdeling strafbaar gesteld als misdrijf. Het nieuwe artikel 108a is daarnaast ook van toepassing op anderen die, anders dan als pleger, in strafrechtelijke zin ‘deelnemen’ aan dit feit. Kort gezegd zou dit betekenen dat hulpverlening aan illegale vreemdelingen op zichzelf strafbaar zal worden, ook als deze hulp bijvoorbeeld wordt verleend uit overwegingen van medemenselijkheid. Denk hierbij aan hulp van bijvoorbeeld vrijwilligersorganisaties, zorgaanbieders, stichtingen of religieuze instellingen zoals kerken en moskeeën.

Met dit wetsvoorstel wordt de strafbaarheid van het bieden van hulp aan illegaal in Nederland verblijvende meerderjarige vreemdelingen teruggedraaid. Daartoe wordt in artikel 108a van de Vreemdelingenwet 2000 vastgelegd dat deelnemen aan het daarin omschreven misdrijf, anders dan als pleger, niet strafbaar is. De strafbaarstelling van illegaal verblijf zelf blijft wel in stand. Het kabinet is van mening dat de in het amendement voorgestelde strafbaarstelling van illegaal verblijf wel degelijk kan bijdragen aan meer grip krijgen op migratie en een effectiever terugkeerbeleid.

Deze samenvatting is gebaseerd op het wetsvoorstel en de memorie van toelichting zoals ingediend bij de Tweede Kamer.

Het voorstel (TK, 2) is op 18 december 2025 na hoofdelijke stemming met 91 stemmen voor en 59 stemmen tegen aangenomen door de Tweede Kamer.

Voor: 50PLUS, SGP, CDA, VVD, BBB, JA21, FVD en PVV.

Tegen: SP, GroenLinks-PvdA, PvdD, DENK, Volt, D66 en ChristenUnie.

De Eerste Kamercommissie voor Immigratie en Asiel / JBZ-Raad (I&A/JBZ) bespreekt op 13 januari 2026 de procedure.

De commissie I&A/JBZ bespreekt op 13 januari 2026 de planning met betrekking tot de technische briefing over de voorstellen Wet invoering tweestatusstelsel (36.703), de Asielnoodmaatregelenwet (36.704) en de Novelle aanpassing strafbaarstelling illegaal verblijf (36.855) (EK 36.703 / 36.704, D met bijlage).

ingediend

12 november 2025

titel

Wijziging van het voorstel van wet tot wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 en de Algemene wet bestuursrecht in verband met maatregelen om de asielketen te ontlasten en de instroom van asielzoekers te verminderen (Asielnoodmaatregelenwet) (novelle aanpassing strafbaarstelling illegaal verblijf)

schriftelijke voorbereiding

ondertekening

inwerkingtreding

Op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip.