Dinsdag 13 januari 2026, commissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW)

Beslispunt

Hoe wenst de commissie, naar aanleiding van de uitspraak van het Hof van Justitie van de EU en de reactie van de minister van SZW van 15 december 2025, te besluiten?

• - 

  het wetsvoorstel (incl. de ingediende moties) aan te melden voor stemming?
• - 

  een voorstel te doen voor heropening van het plenaire debat in vierde termijn? (hiervoor is verlof van de Kamer nodig cf. artikel 65 RvO).
• - 

  in schriftelijk overleg te treden met de minister over haar brief van 15 december 2025?

Toelichting

• - 

  De plenaire behandeling van het wetsvoorstel Wet Wet implementatie EU-richtlijn toereikende minimumlonen (36545) vond plaats op 14 januari 2025. De voortzetting van het debat in derde termijn vond plaats op 28 januari 2025. Tijdens de behandeling zijn er vier moties ingediend.
• - 

  De Kamer besloot op 28 januari 2025 om de stemming over het wetsvoorstel en de tijdens de plenaire behandeling ingediende moties aan te houden tot het moment waarop er meer duidelijkheid is over de bevoegdheid van de Europese Unie.
• - 

  Het Hof van Justitie van de EU op heeft op 11 november 2025 uitspraak gedaan over de bevoegdheid van de EU inzake de Richtlijn toereikende minimumlonen.
• - 

  Bij brief van 15 december 2025 heeft de minister van SZW haar reactie op de uitspraak van het Hof van Justitie van de EU aan de Kamer gestuurd (36545, M). De uitspraak heeft volgens de minister geen directe gevolgen voor het implementatiewetsvoorstel. De minister geeft ook aan dat het wetsvoorstel zo spoedig mogelijk geïmplementeerd dient te worden, de implementatiedeadline was namelijk 15 november 2024.

Beslispunt

Welke leden leveren vandaag inbreng voor nader schriftelijk overleg?

Toelichting

• - 

  Op 15 april 2025 is door de commissie een reactie gevraagd aan de minister van SZW en de staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane op de door het Benelux Parlement vastgestelde aanbeveling over grensoverschrijdend telewerk. De staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane heeft op 3 juni jl. een reactie gestuurd aan de Kamer (EK 35.714, M).
• - 

  Het verslag schriftelijk overleg lag 10 juni 2025 ter bespreking voor, waar de commissie besloot in nader schriftelijk overleg te treden. Met de brief van 16 september jl. hebben de leden van de fracties van OPNL, GroenLinks-PvdA, BBB, VVD, CDA, D66, PvdD, JA21, SP, ChristenUnie, Volt, SGP en 50PLUS gezamenlijk een aantal vervolgvragen gesteld.
• - 

  De staatssecretaris van Financiën – Fiscaliteit, Belastingdienst en Douane heeft deze brief beantwoord op 13 oktober 2025.
• - 

  Op 4 november besloot de commissie naar aanleiding van de brief van 13 oktober 2025 om 13 januari 2026 in nader schriftelijk overleg te treden met de staatssecretaris. CDA en OPNL hebben aangegeven inbreng te willen leveren.

Beslispunt

Welke leden leveren vandaag inbreng voor nader schriftelijk overleg?

Toelichting

• - 

  Conform (legisprudentie)toezegging T03630 heeft de minister van SZW op 2 juli 2025 de derde voortgangsrapportage monitoring Wet toekomst pensioenen aan de Kamer toegezonden.
• - 

  Op 16 september 2025 zijn door de leden van de PVV-fractie, het lid van de 50PLUS-fractie en het lid van de OPNL-fractie vragen gesteld over deze voortgangsrapportage. De beantwoording van de minister is op 6 november jl. ontvangen en lag op 18 november ter bespreking voor.
• - 

  50PLUS heeft aangegeven inbreng te willen leveren. Er is besloten dinsdag 13 januari gelegenheid te bieden voor het leveren van inbreng voor nader schriftelijk overleg.

Beslispunten

• - 

  Hoe oordeelt de commissie over de uitvoeringsstatus van 34.956, G: Motie-Kox (SP) c.s. over onderzoek naar een goede infrastructuur voor voldoende beschut werk voor mensen met een arbeidsbeperking?
• - 

  Hoe oordeelt de commissie over de uitvoeringsstatus van de Gewijzigde motie-Van Rooijen (50PLUS) c.s. over het ongedaan maken van de Inkomensondersteuning AOW en het opnieuw invoeren van IOAOW per 1 januari 2025 (36.350 IX / 36.350 XV, J)?
• - 

  Hoe oordeelt de commissie over de uitvoeringsstatus van toezegging T03899 over het publiceren van de brief met betrekking tot het boetebeleid (35.673) (Van Rooijen, 50PLUS)?

Toelichting

Op 17 september 2025 is aan de minister van SZW een brief gestuurd. Dit betrof de digitale overzichten van respectievelijk openstaande en deels voldane toezeggingen en van de niet of gedeeltelijk uitgevoerde moties op het beleidsterrein van het departement waarvan de termijn volgens onze informatie op 1 juli 2025 verstreken is. Op 31 oktober heeft de minister de Kamer een geactualiseerd overzicht toegestuurd van deze moties en toezeggingen.

Zoals te doen gebruikelijk heeft de commissiestaf de reactie ten aanzien van de status van de diverse toezeggingen en moties geannoteerd en voorzien van een ambtelijk voorstel voor behandeling. Op 18 november heeft de commissie op basis hiervan een aantal moties en toezeggingen behandeld. Vanwege de afwezigheid van enkele commissieleden is besloten de resterende moties en toezeggingen opnieuw voor te leggen op 2 december en daaropvolgend op 13 januari (zie het bijgevoegde ambtelijke advies).

Beslispunt

Wenst de commissie de brief van 17 december 2025 van de staatssecretaris Participatie en Integratie voor kennisgeving aan te nemen of wenst de commissie in nader schriftelijk overleg te treden met de staatssecretaris?

Toelichting

• - 

  De Eerste Kamer heeft op 30 september 2025 het wetsvoorstel Participatiewet in balans aangenomen.
• - 

  Bij de plenaire behandeling van het wetsvoorstel Participatiewet in balans op 23 september 2025 kwamen onder meer onderwerpen aan bod als de uitvoerbaarheid van de wet, de menselijke maat, de rol van gemeenten, de taaleis en ruimte voor experimenten.
• - 

  Op 14 oktober jl. stuurde de staatssecretaris Participatie en Integratie een afschrift van een brief aan de Tweede Kamer naar de Eerste Kamer ter informatie. In die brief licht hij toe welke onderdelen van de nieuwe wet gemeenten al mogen toepassen vóór de formele inwerkingtreding (gedoogde onderdelen), om invoering te versnellen en ervaring op te doen.
• - 

  Op 4 november besloot de commissie in schriftelijk overleg te treden met de staatssecretaris Participatie en Integratie. Inbreng voor schriftelijk overleg werd geleverd door de leden van de fracties van BBB, CDA en PVV. Op 17 december heeft de staatssecretaris zijn beantwoording gestuurd. Deze ligt vandaag ter bespreking voor.

Beslispunt

Wenst de commissie naar aanleiding van de brief van de minister van SZW van 15 december 2025 in schriftelijk overleg te treden of wenst de commissie de brief voor kennisgeving aan te nemen?

Toelichting

• - 

  Omdat de behandeling van de SZW-begroting 2026, net als bij andere ministeries, later dan gebruikelijk wordt afgerond, is er nog geen autorisatie voor het aangaan van nieuw beleid. Dit betekent dat in beginsel terughoudend moet worden omgegaan met de uitvoering van nieuw beleid zolang de begroting nog niet is vastgesteld.
• - 

  In haar brief van 15 december 2025 licht de minister van SZW toe dat voor een aantal onderwerpen sprake is van een spoedeisend belang. Om die reden acht zij het noodzakelijk om vooruitlopend op de autorisatie van de SZW-begroting 2026 reeds verplichtingen aan te gaan en uitvoering te geven aan deze beleidsmaatregelen. Conform artikel 2.25, tweede lid, van de Comptabiliteitswet 2016 informeert zij de Staten-Generaal hierover vooraf.
• - 

  In de brief wordt per maatregel toegelicht waarom uitstel van uitvoering volgens de minister onwenselijk is, mede gezien de mogelijke gevolgen voor betrokkenen en de uitvoering. De maatregelen betreffen:

  • - 

    Werken met een afstand tot de arbeidsmarkt in Caribisch Nederland;
  • - 

    Kwijtschelden van WIA-voorschotten;
  • - 

    Individuele Plaatsing en Steun (IPS) voor de gemeentelijke doelgroep;
  • - 

    Aanpassing WIA-beoordeling voor mensen met loonkostensubsidie;
  • - 

    Verbeterprogramma uitvoering SZW-beleid Caribisch Nederland.

Beslispunt

Wenst de commissie naar aanleiding van de brief van de staatssecretaris Participatie en Integratie van 10 december 2025 in schriftelijk overleg te treden?

Toelichting

De staatssecretaris Participatie en Integratie heeft de Kamer op 10 december 2025 een afschrift gestuurd van zijn brief aan de Tweede Kamer over de stand van zaken rondom de piek in beëindigingen van Wajong-uitkeringen per 1 januari 2026. Deze beëindigingen volgen uit de bestaande wettelijke kaders en betreffen Wajonggerechtigden die na vijf jaar onafgebroken werken zonder voorziening ten minste 75% van het maatmaninkomen verdienen. In deze gevallen eindigt het recht op de Wajong-uitkering en - indien van toepassing - het garantiebedrag. Het garantiebedrag was een tijdelijke overgangsmaatregel die is ingevoerd bij en in verband met de Wet vereenvoudiging Wajong (35213) om inkomensachteruitgang voor werkende Wajonggerechtigden te voorkomen. In deze brief kondigt de staatssecretaris een aantal maatregelen aan ter ondersteuning van een zorgvuldige uitvoering met oog voor de vaak kwetsbare mensen die het betreft, waaronder een aantal tegenwettelijke maatregelen. De staatssecretaris vraagt UWV deze maatregelen per 1 januari 2026 uit te voeren.

Beslispunten

• - 

  Hoe oordeelt de commissie over de uitvoeringsstatus van de motie-Oomen-Ruijten c.s. over de vrijwillige voortzetting van het partnerpensioen (36067, AS)?
• - 

  Geeft de brief van de minister van SZW van 17 december 2025 aanleiding tot schriftelijk overleg?

Toelichting

Bij brief van 17 december 2025 (36067, CL) informeert de minister van SZW de Kamer over de uitwerking van de motie van het lid Oomen-Ruijten (CDA) c.s. over de vrijwillige voortzetting van het partnerpensioen (36067, AS). In deze motie wordt de minister verzocht verzocht de vrijwillige voortzetting van het partnerpensioen zo snel als mogelijk als default in de wet op te nemen. Op dit moment moet de deelnemer bewust zelf kiezen voor de voortzetting van de risicodekking (een zogenaamde opt-in). De motie ziet op het omdraaien van de standaardoptie naar een opt-out. Dit betekent dat de dekking voor het partnerpensioen bij uitdiensttreding van een werknemer automatisch wordt voortgezet, tenzij de deelnemer expliciet aangeeft hiervan af te zien.

De minister geeft aan dat de nadelen van het omdraaien van de standaardoptie groter worden geschat dan de voordelen ervan. De minister deelt echter de wens van de indieners van de motie om het aantal onbewust onverzekerden zoveel mogelijk te beperken. Daartoe zijn door het ministerie van SZW met pensioenuitvoerders in de afgelopen periode verschillende maatregelen verkend, die in de brief worden toegelicht. De minister streeft ernaar om in het voorjaar van 2026 de Kamer te informeren over de mogelijkheid van het opnemen van een sectorbrede coulanceregeling en worden de hiervoor beschreven mogelijke maatregelen nader getoetst op (juridische) uitvoerbaarheid en waar mogelijk verder uitgewerkt.

Beslispunt:

Wenst uw commissie (clusters van) voorstellen voor te dragen voor het Europees Werkprogramma van de Eerste Kamer 2026?

Aanleiding

Op 21 oktober 2025 is het nieuwe Werkprogramma (WP2026) van de Europese Commissie gepubliceerd: Het onafhankelijkheidsmoment voor Europa. Dit programma bevat de plannen van de Commissie voor nieuwe wetgeving en beleid in 2026. Op basis van het werkprogramma van de Commissie stelt de Eerste Kamer elk jaar haar eigen Europees werkprogramma op (art. 109-110 reglement van orde).

De Europese Commissie publiceert wekelijks nieuwe beleidsinitiatieven en wetsvoorstellen. De nieuw gepubliceerde voorstellen worden opgenomen in een overzicht onder het agendapunt 'mededelingen en informatie' van elke commissievergadering en worden wekelijks per e-mail verspreid. De leden kunnen de nieuw gepubliceerde voorstellen in de betrokken commissie voor behandeling aan de orde stellen.

Het Europees Werkprogramma van de Eerste Kamer is een lijst met Europese voorstellen die de Kamer het komende jaar met prioriteit wil behandelen. De voorstellen op deze lijst worden daarom bij publicatie automatisch in de commissies geagendeerd. Het werkprogramma stelt ook de regering, de Europese Commissie en andere parlementen in staat om kennis te nemen van de prioriteiten van de Eerste Kamer.

Zie voor meer achtergrond en werkprogramma's van voorgaande jaren: Europese werkwijze van de Eerste Kamer der Staten-Generaal.

Meerderheidsbesluitvorming in Kamercommissies

Fracties hadden tot 17 december 2025 de gelegenheid om (clusters van) voorstellen uit het WP2026 voor te dragen voor selectie door de Kamercommissies. De door de fracties aangeleverde prioritaire dossiers, voorzien van motivering, zijn opgenomen in 2 annexen met de voor 2026 te verwachten Europese voorstellen op het terrein van uw commissie.

Annex I bevat die voorstellen uit het WP2026 die nieuw zijn. Annex II bevat evaluaties en geschiktheidscontroles die bestaande wetgeving eenvoudiger of duidelijker moeten maken. Met betrekking tot Annex II zijn geen voorstellen op het terrein van de commissie SZW.

Het is aan de commissie om ter vergadering bij meerderheidsbesluitvorming te besluiten of, en zo ja welke voorstellen, zij uit Annex I als prioritair wenst voor te dragen.

De prioriteiten van alle Kamercommissies samen worden via de vaste commissie voor Europese Zaken doorgeleid naar de plenaire vergadering, waar het als het Europees werkprogramma van de Eerste Kamer wordt vastgesteld.

De Kabinetsappreciatie van het WP2026 is aan dit agendapunt toegevoegd. Op basis daarvan krijgt u inzicht in de positie van de regering ten aanzien van de verschillende voorstellen.

De Tweede Kamer voert momenteel gelijktijdig de procedure voor de selectie van haar Europese prioriteiten uit.

Verslag Formele Raad WSB 1 december 2025

Tijdens de Formele Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid zijn er algemene oriëntaties bereikt op de voorstellen over het Europees Globaliseringsfonds en nieuwe grenswaarden voor gevaarlijke stoffen op de werkvloer. De Europese Commissie heeft tevens toelichting gegeven op het politiek akkoord dat is bereikt over de EU-talentenpool, waarbij Nederland zich heeft onthouden van stemming. Ook presenteerde het Deens voorzitterschap een voortgangsrapportage bij het vastzittende richtlijnvoorstel gelijke behandeling buiten arbeid. Dit voorstel is in behandeling bij de commissie BIZA.

Rapport Algemene Rekenkamer 'Fouten bij WIA-uitkeringen: blind voor de signalen, burgers geraakt'

De Algemene Rekenkamer heeft op 3 december 2025 het rapport 'Fouten bij WIA-uitkeringen: blind voor de signalen, burgers geraakt' gepubliceerd. De kabinetsreactie op dit rapport is bij brief van 19 december 2025 aan de Tweede Kamer gestuurd (het rapport en de kabinetsreactie treft u bijgevoegd). Het lid Van Gasteren (BBB) heeft aan de staf kenbaar gemaakt het AR-rapport in behandeling te willen nemen.

Behandeling Tweede Kamer

De Tweede Kamercommissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft op 3 december 2025 een (besloten) technische briefing ontvangen van de Algemene Rekenkamer over haar onderzoek naar fouten bij WIA-uitkeringen. Daarnaast bespreekt de Tweede Kamercommissie SZW het rapport en de kabinetsreactie in haar procedurevergadering van 13 januari 2026.

Overige brieven ter informatie:

• - 

  Brief minister van SZW: Programma Werk aan Uitvoering;
• - 

  Brief minister van SZW en de staatssecretaris P&I: Afschrift Tweede Kamerbrief Conceptjaarplanning SZW 2026;
• - 

  Brief minister van SZW: Beleidsmatige mutaties na Najaarsnota 2025;
• - 

  Brief minister van SZW: Reactie op AcICT advies SVB project Sourcing IT; en,
• - 

  Brief minister van SZW en de staatssecretaris P&I: Gemeentenieuws van SZW, 2025-6.

Termijnbrieven

Op de bijgevoegde termijnbrieven van 12 en 19 december 2025 zijn twee wetsvoorstellen opgenomen die relevant zijn voor de commissie SZW. Het betreft de volgende wetsvoorstellen: